Mondzorg voor kinderen

Duimzuigen & speen

Zuigen op speen of duim troost, maar langdurig gebruik kan tanden scheef zetten en het praten beïnvloeden. Met een rustige aanpak lukt stoppen meestal goed.

6–12 mndBegin met afbouwen
DuimSchadelijker dan speen
RustigKies een kalme periode

Waar gaat het over

Troost met gevolgen

Zuigen op een speen of duim is voor baby's een natuurlijke manier om te ontspannen. Op jonge leeftijd is dat geen probleem. Duurt het lang, dan kan het de ontwikkeling van gebit en kaak beïnvloeden: tanden gaan scheef staan, en ook het praten kan er last van krijgen.

Duimzuigen is daarbij schadelijker dan een speen: een duim is altijd beschikbaar en oefent vaak meer druk uit.

Mogelijke gevolgen

Wat langdurig zuigen kan doen

Scheve tanden — de voortanden kunnen naar voren of uit elkaar gaan staan.

Spraak — een afwijkende tongstand kan het uitspreken van klanken bemoeilijken.

Mondademhaling — kinderen met speen of duim ademen vaker door de mond.

Stoppen

Zo pak je het aan

Neemt het speengebruik niet vanzelf af, dan is het advies om tussen zes maanden en een jaar te beginnen met afbouwen. Kies een rustige periode, wanneer je kind gezond is en er thuis niets groots verandert.

Minder vaakGeef de speen korter en minder vaak, bijvoorbeeld alleen thuis en daarna alleen in bed.
Iets andersEen knuffel of doekje als vervanging, en extra aandacht en afleiding in de eerste week.
Stoppen op een vast momentSpreek een dag af en houd vol. Beloon de inzet met complimenten of stickers.

Bij duimen: begin met vaste momenten zonder duim, zoals tijdens het voorlezen, en geef troost door te knuffelen. Praat niet met een kind dat de duim in de mond heeft, en probeer een handpop bij het slapengaan.

Bij de tandarts

Laat het gebit meekijken

Twijfel je of het zuigen al gevolgen heeft gehad, vraag de tandarts dan om mee te kijken. Bij blijvende afwijkingen in de stand van tanden of kaak kan later een orthodontist helpen.

Onderbouwing

Waar dit op gebaseerd is

Jeugdgezondheidszorg

Volgens de voorlichting van de jeugdgezondheidszorg is langdurig zuigen op speen of duim slecht voor de ontwikkeling van gebit en kaak; duimzuigen is schadelijker dan een speen. Het advies is om bij aanhoudend gebruik tussen zes maanden en een jaar te beginnen met afbouwen.

Bij vragen kun je terecht bij het consultatiebureau of de tandarts. Meer over het melkgebit →

Zie ook

Verwante onderwerpen

Let op: Deze pagina is uitsluitend bedoeld voor educatieve doeleinden en vervangt geen persoonlijk advies. Bij vragen kun je terecht bij het consultatiebureau of de tandarts.
Gebaseerd op de voorlichting van de jeugdgezondheidszorg (Jeugd en Gezin Gooi en Vechtstreek) over speen en duimzuigen.