Wat is het
Acute mondklachten — wat nu?
Mondklachten komen zelden op een handig moment. Kiespijn die 's nachts opspeelt, een afgebroken tand in het weekend, een dikke wang die maar blijft groeien. Deze pagina helpt je inschatten hoe dringend het is en waar je terecht kunt — van zelf even afwachten tot met spoed hulp zoeken.
De meeste mondklachten zijn vervelend maar niet levensbedreigend en kunnen wachten tot je eigen tandarts weer bereikbaar is. Een klein deel vraagt om snelle actie. Het onderscheid maken is de kern.
Hoe dringend
Drie niveaus van urgentie
Kan wachten
Lichte gevoeligheid, een klein afgebroken hoekje zonder pijn, een loszittende vulling zonder klachten. Maak een gewone afspraak.
Snel contact
Aanhoudende kiespijn, een gezwollen wang, een uitgeslagen of flink losgeraakte tand. Bel dezelfde dag je tandarts of de dienstdoende tandarts.
Met spoed
Moeite met slikken of ademen, snel groeiende zwelling van hals of mondbodem, hoge koorts. Bel de huisartsenpost of het alarmnummer.
Veelvoorkomende situaties
Wat te doen bij…
Uitgeslagen tand — kroon vastpakken, in melk bewaren, binnen een uur naar de tandarts. Een melktand niet terugplaatsen.
Hevige kiespijn — een gewone pijnstiller kan overbruggen; laat de oorzaak snel beoordelen, zeker bij zwelling of koorts.
Nabloeding na trekken — bijt 30 minuten stevig op een schoon gaasje of theezakje. Blijft het hevig bloeden, neem dan contact op.
Dikke wang — een zwelling die snel groeit of gepaard gaat met koorts of slikklachten hoort met spoed beoordeeld te worden.
Waar naartoe
Bij wie moet je zijn?
Voor de meeste acute mondklachten is de tandarts het juiste adres — je eigen tandarts, of buiten openingstijden de dienstdoende tandarts of tandartsenpost in je regio. Voor algemene medische spoed of als je nergens terecht kunt, is de huisartsenpost er.
Bel het alarmnummer bij ademhalingsproblemen, een snel opzwellende hals of mondbodem, of tekenen van een ernstige, zich uitbreidende infectie. Bij een ongeval met ander letsel (hoofd, bewustzijn) geldt hetzelfde: eerst de algemene spoedzorg.
Voorkomen
De beste spoedzorg is geen spoed
Veel spoedsituaties komen voort uit problemen die al langer sluimerden — een gaatje dat niet werd behandeld, tandvlees dat al ontstoken was. Regelmatige controle en goede mondhygiëne vangen die problemen vroeg op, wanneer ze nog klein en pijnloos zijn.
Een gebitsbeschermer bij contactsport voorkomt bovendien een deel van het tandletsel. Meer over de controle →
Zie ook
Verwante onderwerpen
- Gebitstrauma — eerste hulp bij een afgebroken of uitgeslagen tand.
- Abcessen — een veelvoorkomende reden voor spoed.
- Dentogene infectie & flegmone — wanneer een infectie gevaarlijk wordt.
- Pulpitis — een veelvoorkomende oorzaak van acute kiespijn.