Wat is het
De controle is meer dan even kijken
Het periodiek mondonderzoek (PMO) is de reguliere controle bij je tandarts of mondhygiënist. Het is geen vluchtige blik: in een vaste reeks stappen wordt je hele mond beoordeeld — tanden, tandvlees, slijmvliezen, tong en het kauwstelsel. Zo worden problemen als gaatjes, tandvleesontsteking of afwijkingen aan het slijmvlies vroeg opgespoord, vaak nog vóórdat je er zelf iets van merkt.
De kern van het onderzoek is visuele inspectie van schone, droge tanden onder goed licht. Aanvullende middelen zoals een röntgenfoto worden alleen ingezet als de inspectie daar aanleiding toe geeft.
Wat er gebeurt
Wat de tandarts bekijkt
Tanden & kiezen — controle op gaatjes en of bestaande aantasting actief is, na reinigen en droogblazen.
Tandvlees — tekenen van ontsteking (gingivitis) of dieper steunweefselverlies (parodontitis), soms met een pocketmeting.
Slijmvliezen & tong — beoordeling van wangen, verhemelte, tong en mondbodem op afwijkingen.
Kauwstelsel — hoe de tanden op elkaar passen en of het kaakgewricht en de kauwspieren klachten geven.
Hoe vaak
Niet iedereen even vaak
Er bestaat geen vaste termijn die voor iedereen geldt. Hoe vaak je terugkomt, hangt af van je risico op nieuwe problemen — vooral je cariësrisico. Dat kan elk half jaar, jaarlijks of juist vaker zijn. Bij elk bezoek wordt die termijn opnieuw afgewogen en met je besproken.
Laag / verlaagd risico
Weinig of geen recente gaatjes, goede mondhygiëne. Vaak volstaat een langer interval — bijvoorbeeld jaarlijks.
Verhoogd / hoog risico
Recente nieuwe gaatjes, ontstoken tandvlees of andere risicofactoren. Dan is een korter interval en meer begeleiding zinvol.
De termijn is dus maatwerk. "Twee keer per jaar" is geen wet — voor de een is één keer per jaar prima, de ander heeft meer baat bij vaker. Je mondzorgverlener bepaalt dit samen met jou en legt de afweging vast.
Waarom belangrijk
Vroeg opsporen scheelt veel
Veel mondproblemen doen aanvankelijk geen pijn maar breiden zich wel uit. Een klein gaatje dat op tijd wordt gezien, is eenvoudig te behandelen; hetzelfde gaatje dat een jaar onopgemerkt blijft, kan tot een ontsteking en een zwaardere behandeling leiden. Regelmatige controle houdt kleine dingen klein.
Ook met een gezond gebit blijft controle zinvol: juist dan kunnen beginnende problemen vroeg worden opgemerkt. Sla een afspraak niet over omdat je "geen klachten" hebt.
Onderbouwing
Wat zeggen de richtlijnen?
De frequentie van röntgenopnamen binnen het PMO volgt de KIMO-richtlijn 'Indicatiestelling van intra-oraal en panoramisch röntgenologisch onderzoek in de mondzorg' (2026): visuele inspectie eerst, aanvullende opnamen alleen op geleide van het risico.
Voor de uitvoering van het PMO zelf ontwikkelt het KIMO een aparte richtlijn, die naar verwachting in 2027 verschijnt. Tot die tijd geldt de bestaande praktijk, waarin de controletermijn risicogestuurd en in overleg wordt bepaald. Meer over de richtlijnen →
Zie ook
Verwante onderwerpen
- Röntgenfoto's — wanneer een bitewing of andere opname zinvol is.
- Cariës — cariësrisico bepaalt mede de controletermijn.
- Parodontitis — waarom het tandvlees standaard wordt beoordeeld.