Wat is het
Een auto-immuunziekte van de klieren
Bij het syndroom van Sjögren richt het afweersysteem zich tegen het eigen lichaam, vooral tegen de traan- en speekselklieren. Die raken chronisch ontstoken en maken minder vocht aan. Het gevolg zijn droge ogen en een droge mond, vaak samen met vermoeidheid en gewrichtsklachten.
Klachten
Meer dan droogte
Droge, branderige mond — moeite met praten, slikken en het dragen van een prothese.
Droge ogen — branderig, geïrriteerd of een zanderig gevoel.
Vermoeidheid en pijn — vaak flinke vermoeidheid en gewrichts- of spierpijn.
Je gebit beschermen
Minder speeksel, meer risico
Speeksel beschermt de tanden tegen zuren en bacteriën. Bij Sjögren is die bescherming minder, waardoor de kans op gaatjes en schimmelinfecties groter is.
Extra fluoride
Poets twee keer per dag met fluoridetandpasta; de tandarts kan extra fluoride adviseren.
Vaker controle
Regelmatige controles vangen gaatjes op tijd op.
Vocht en verlichting
Regelmatig water drinken, en eventueel een speekselvervanger. Suikervrije kauwgom helpt niet iedereen.
Vermijd zuigtabletten en snoepjes met suiker om je mond vochtig te houden: bij weinig speeksel geven die snel gaatjes.
Diagnose
Hoe het wordt vastgesteld
De huisarts verwijst bij een combinatie van droge ogen, droge mond, vermoeidheid en gewrichtsklachten naar een reumatoloog, internist of oogarts. Bloedonderzoek, een meting van de traanproductie en soms een klein stukje weefsel uit de lip (lipbiopt) geven uitsluitsel.
Onderbouwing
Waar dit op gebaseerd is
Er bestaat een medisch-specialistische richtlijn voor de behandeling van de ziekte van Sjögren (Richtlijnendatabase). Voor de mondzorg geldt daarnaast de KIMO-richtlijn over xerostomie en hyposialie bij medicatie.
De beschrijving van klachten en diagnose volgt de patiëntenfolder van de Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie. Meer over een droge mond →
Zie ook
Verwante onderwerpen
- Droge mond — oorzaken en verlichting.
- Cariës — waarom minder speeksel meer gaatjes geeft.
- Candidiasis — schimmelinfectie bij een droge mond.
- Speekselklierontsteking — een gezwollen speekselklier.