Wat is het
Een vulling herstelt de tand
Een vulling herstelt een tand die is aangetast door een gaatje (cariës) of beschadigd door een breuk of slijtage. De tandarts verwijdert het aangetaste of losse weefsel en vult de ontstane holte op met een restauratiemateriaal, zodat de tand weer een gesloten, functioneel oppervlak krijgt. Het doel is tweeledig: de tand behouden en verdere schade of pijn voorkomen.
Vullen is de meest voorkomende restauratieve behandeling. Hoe eerder een gaatje wordt gevuld, hoe kleiner de vulling en hoe meer gezond tandweefsel behouden blijft — dat is de kern van de minimaal invasieve aanpak.
De materialen
Waar vullingen van gemaakt zijn
Composiet
tandkleurig, meest gebruikt
Een kunststof met fijne vulstoffen, in de kleur van de tand. Wordt in laagjes aangebracht en met een lamp uitgehard, en hecht direct aan het tandweefsel. Vrijwel onzichtbaar en geschikt voor de meeste vullingen — inmiddels de standaard.
Glasionomeer
geeft fluoride af
Een cement dat aan de tand hecht en langzaam fluoride afgeeft. Handig op plekken die lastig droog te houden zijn of bij worteloppervlakken, en als tijdelijke of kindvriendelijke vulling. Minder sterk dan composiet bij grote kauwbelasting.
Amalgaam
nauwelijks meer gebruikt
Het klassieke zilverkleurige materiaal, sterk en duurzaam, maar niet esthetisch. In Nederland vrijwel volledig vervangen door composiet; om milieuredenen wordt het gebruik van amalgaam afgebouwd.
Inlay / onlay
bij groter defect
Bij een grote holte kan een in het lab of digitaal vervaardigde vulling (van keramiek of composiet) worden ingelijmd. Dit grensgebied tussen vulling en kroon staat verder uitgewerkt op de pagina over kronen en bruggen.
Voor de meeste vullingen is composiet tegenwoordig de standaardkeuze: tandkleurig, hecht aan de tand en spaart gezond weefsel. Welke keuze bij jou past, hangt af van de plek, de grootte van het defect en de kauwbelasting.
De behandeling
Hoe een vulling wordt gelegd
Een tand kan na een vulling een paar dagen wat gevoelig zijn voor koud of warm. Dat trekt meestal vanzelf weg. Houdt de pijn aan, wordt hij heviger of gaat hij kloppen, laat het dan controleren — soms is de zenuw dieper geprikkeld.
Daarna
Een vulling gaat niet eeuwig mee
Een vulling is een reparatie, geen permanente vervanging. Composietvullingen gaan gemiddeld vele jaren mee, maar kunnen op termijn slijten, verkleuren of aan de rand gaan lekken, waardoor er opnieuw cariës kan ontstaan. Bij controles wordt de staat van bestaande vullingen beoordeeld. Goede mondhygiëne en beperking van suiker verlengen de levensduur.
Elke vervanging maakt een vulling iets groter, omdat er opnieuw wat tandweefsel weggaat. Daarom loont preventie: een gaatje voorkomen is altijd beter dan het vullen, en een vulling zo lang mogelijk gezond houden is beter dan vervangen.
Onderbouwing
Wat zeggen de richtlijnen?
De moderne restauratieve tandheelkunde is minimaal invasief: zoveel mogelijk gezond tandweefsel behouden, cariës vroeg opsporen en pas restaureren wanneer dat nodig is. Voor de preventie van gaatjes gelden de adviezen van het Ivoren Kruis.
De keuze van materiaal en techniek stemt de tandarts af op de situatie. Bij grotere defecten schuift de behandeling op richting inlay, onlay of kroon. Meer over kronen & bruggen →
Zie ook
Verwante onderwerpen
- Cariës — hoe gaatjes ontstaan en waarom vroeg vullen kleiner vult.
- Kronen & bruggen — wat er gebeurt als een vulling te groot wordt.
- Pulpitis — wanneer de zenuw ontstoken raakt en vullen niet meer volstaat.