Slijtage & gevoeligheid

Gevoelige tanden

Een korte, scherpe pijnscheut bij iets kouds, warms, zoets of zuurs — dat is het klassieke teken van gevoelige tanden. Meestal komt het doordat het onderliggende tandbeen bloot is komen te liggen. Vaak goed te verminderen met de juiste aanpak.

DentineBlootliggend tandbeen als oorzaak
KortScherpe, korte pijnprikkel
ZelfzorgVaak zelf te verminderen

Wat is het

Waarom een tand gevoelig wordt

Gevoelige tanden — de vakterm is dentine-overgevoeligheid — geven een korte, scherpe pijn als reactie op een prikkel: koud, warm, zoet, zuur of soms alleen al tandenpoetsen of koude lucht. Zodra de prikkel weg is, zakt de pijn meestal snel weer.

Onder het glazuur en het tandvlees zit dentine (tandbeen). Dat bevat duizenden minuscule kanaaltjes die in verbinding staan met de zenuw. Normaal is het dentine afgeschermd door glazuur (op de kroon) en tandvlees (bij de wortel). Ligt dat tandbeen bloot, dan bereiken prikkels de zenuw veel sneller — en dat voel je als een scherpe scheut.

Oorzaken

Hoe komt tandbeen bloot te liggen?

Terugtrekkend tandvlees

Bij recessie komt de tandhals of wortel bloot. Daar zit geen glazuur, dus het tandbeen ligt direct open.

Glazuurverlies

Erosie door zuur of slijtage door knarsen dunt het glazuur uit, waardoor het dentine dichter aan de oppervlakte komt.

Te hard poetsen

Hard poetsen met een harde borstel schuurt op den duur tandvlees én tandhals weg. Zacht en niet te veel druk is beter.

Na een behandeling

Kort na een vulling, een gebitsreiniging of het bleken van tanden kunnen tanden tijdelijk gevoeliger zijn. Dit trekt meestal vanzelf weg.

Zure voeding & drank

Frisdrank, vruchtensap, wijn en citrusvruchten wekken het glazuur zacht. Vaak zuur = sneller blootliggend tandbeen.

Onderliggend probleem

Soms zit er een gaatje, een barst of een lekkende vulling achter. Aanhoudende of hevige pijn hoort altijd nagekeken te worden.

Wat je zelf kunt doen

Zo verminder je de gevoeligheid

1
Gebruik een tandpasta voor gevoelige tanden Deze bevatten stoffen die de kanaaltjes in het tandbeen afsluiten of de zenuwprikkel dempen. Poets er twee keer per dag mee; het effect komt vaak pas na een paar weken.
2
Poets zacht en niet te hard Een zachte borstel en lichte druk. Poets niet meteen na iets zuurs — wacht ongeveer 30 minuten, want dan is het glazuur weer wat harder.
3
Smeer de tandpasta in (niet naspoelen) Wrijf na het poetsen een beetje tandpasta op de gevoelige plek en spoel je mond niet na. Zo blijft de fluoride en de beschermlaag langer inwerken.
4
Beperk zuur en let op knarsen Neem zure drankjes op één moment in plaats van de hele dag door. Merk je dat je klemt of knarst? Een opbeetplaat kan verdere slijtage voorkomen.

Helpt een gevoelige-tandenpasta na zo'n 4 tot 6 weken niet? Dan is het verstandig het door de tandarts te laten bekijken — er kan een oorzaak achter zitten die eerst behandeld moet worden.

Bij de tandarts

Wat een tandarts kan doen

De tandarts zoekt eerst uit waar de gevoeligheid vandaan komt en of er een probleem achter zit, zoals een gaatje, een barst of blootliggende tandhalzen. Afhankelijk daarvan zijn er verschillende opties:

  • Een fluoridelak of beschermende laklaag op de gevoelige plekken.
  • Producten die de dentinekanaaltjes afsluiten.
  • Een vulling die een blootliggende, uitgesleten tandhals afdekt.
  • Bij ernstige recessie soms een verwijzing voor tandvleescorrectie.
  • Een opbeetplaat als knarsen of klemmen de slijtage veroorzaakt.

Let op het verschil: gevoeligheid is kort en zakt snel weg. Houdt de pijn lang aan, komt hij vanzelf opzetten of word je er 's nachts wakker van? Dan wijst dat eerder op een ontstoken zenuw en hoor je snel naar de tandarts te gaan.

Zie ook

Verwante onderwerpen

Let op: Deze pagina is uitsluitend bedoeld voor educatieve doeleinden en vervangt geen persoonlijk advies. Blijft je tand gevoelig of heb je aanhoudende pijn? Laat het door een tandarts of mondhygiënist beoordelen.