Waar gaat het over
Minder vaak nodig dan je denkt
Bij een dikke wang of een ontstoken kies denken veel mensen meteen aan een antibioticum. Toch is dat bij problemen in de mond meestal niet de oplossing. Een ontsteking rond een tand verdwijnt vooral door de oorzaak weg te nemen: het abces draineren, de wortelkanalen reinigen of de kies trekken.
Ook om een infectie te voorkomen zijn antibiotica bij ingrepen in de mond vrijwel nooit nodig. Onnodig gebruik geeft bijwerkingen en draagt bij aan resistentie: bacteriën die ongevoelig worden, waardoor antibiotica later minder goed werken.
Meestal niet
Wanneer een antibioticum geen meerwaarde heeft
Een gewoon abces — draineren en de bron behandelen werkt; een antibioticum is niet routinematig nodig.
Wortelkanaalbehandeling — terughoudendheid met antibiotica ter voorkoming van infectie.
Parodontitis — niet routinematig; alleen soms als onderdeel van een uitgebreidere behandeling, in overleg met jou.
Soms wel
Wanneer een antibioticum wél zinvol is
Uitbreidende infectie
Bij een zich uitbreidende ontsteking of alarmsignalen zoals koorts, moeite met slikken, de mond niet kunnen openen of je ziek voelen.
Bepaalde implantaatingrepen
Eenmalig vóór de ingreep bij botopbouw, het opnieuw plaatsen na een mislukt implantaat of bij risicofactoren zoals diabetes.
Botafbraakremmers
Bij een ingreep in het bot hangt het af van welk middel, hoe lang en hoe het werd gebruikt. Soms is een antibioticum vooraf nodig.
Koorts, een snel groeiende zwelling, moeite met slikken of ademen, of de mond niet meer open krijgen? Dat kan wijzen op een infectie die zich uitbreidt. Neem dezelfde dag contact op met je tandarts of de huisartsenpost; bel bij ademnood het alarmnummer.
Wat je zelf kunt doen
Vertel dit altijd aan je tandarts
Krijg je wel een antibioticum voorgeschreven, dan is dat bij een tandinfectie meestal amoxicilline, bij een allergie een alternatief, en bij parodontitis meestal metronidazol. Gebruik het precies zoals voorgeschreven en neem contact op als de klachten niet verminderen.
Onderbouwing
De KIMO-richtlijn Antibioticumgebruik
De richtlijn 'Indicatiestelling antibioticumgebruik in de mondzorg' (2025) is door de FTWV en KNMT algemeen verbindend verklaard. Het uitgangspunt: antibiotica alleen waar ze echt iets toevoegen, en de oorzaak van een infectie tandheelkundig aanpakken.
Voor patiënten met een verhoogd risico op endocarditis verwijst de richtlijn naar de NHG-richtlijn Endocarditisprofylaxe. Meer over uitbreidende infecties →
Zie ook
Verwante onderwerpen
- Abcessen — draineren gaat vóór een antibioticumkuur.
- Dentogene infectie & flegmone — wanneer een infectie wél spoed vraagt.
- Pericoronitis — ontsteking rond een doorbrekende verstandskies.
- Implantaten — wanneer een antibioticum vooraf wordt overwogen.