Wat is het
Een prothese die een deel van het gezicht vervangt
Een epithese — ook wel gelaatsprothese — is een op maat gemaakte prothese die een ontbrekend of beschadigd deel van het gezicht nabootst. Denk aan een oor-, neus- of oogprothese. Het doel is om een zichtbaar defect zo natuurgetrouw mogelijk te herstellen: passend in kleur, vorm en symmetrie, zodat het nauwelijks opvalt.
Een epithese vervangt zacht weefsel aan de buitenkant van het gezicht. Dat onderscheidt haar van intra-orale voorzieningen zoals een klosprothese, die juist een defect ín de mond of het gehemelte opvult.
Wanneer nodig
Waardoor een gezichtsdefect ontstaat
Na kanker — de meest voorkomende reden: het verwijderen van een tumor in het aangezicht laat een defect achter.
Na een ongeval — trauma kan een deel van het oor, de neus of de oogkas beschadigen of doen verdwijnen.
Aangeboren — soms ontbreekt een deel van het gezicht van geboorte af, zoals bij een niet volledig aangelegd oor.
De vormen
Soorten gezichtsprothesen
Oorprothese
Vervangt een (deel van een) oorschelp — een van de meest gemaakte epithesen.
Neusprothese
Herstelt de vorm van de neus na verlies door tumor of trauma.
Orbitaprothese
Herstelt de oogkasregio; de oogprothese maakt hier deel van uit.
Bevestiging
Op lijm of op implantaten
Er zijn twee manieren om een epithese op zijn plaats te houden. Welke het beste past, hangt af van de locatie, de huid en of er bestraald is.
Met lijm
huidlijm
De epithese wordt met speciale huidlijm bevestigd. Eenvoudig en niet-invasief, maar vraagt dagelijks zorgvuldig aanbrengen en verwijderen.
Op implantaten
stevige verankering
Kleine implantaten in het bot geven een stevige, betrouwbare verankering met magneten of clips. Ze worden zo mogelijk al tijdens de operatie geplaatst.
Het traject
Hoe een epithese tot stand komt
Het maken van een epithese is fijn handwerk en teamwerk. Als de huid na operatie en eventuele bestraling rustig is, wordt een afdruk of scan gemaakt. Op basis daarvan bouwt de specialist de prothese op uit siliconen, in een huidskleur die precies bij de patiënt past — tot en met kleine details en beharing toe.
Een goed gelijkende epithese doet meer dan een gat opvullen: door de natuurlijke kleur en symmetrie kan zij de psychische impact van een zichtbaar gezichtsdefect flink verlichten en mensen helpen zich weer prettiger onder anderen te bewegen.
De specialist
Multidisciplinair maatwerk
Epithesen worden gemaakt door een anaplastoloog of een tandarts-maxillofaciale prothetiek (MFP), in nauwe samenwerking met de MKA-chirurg, oncoloog en andere zorgverleners binnen een hoofd-halsteam.
De mogelijkheid van implantaten voor verankering wordt bij voorkeur al vóór de operatie besproken, zodat ze tijdens de ingreep geplaatst kunnen worden. Meer over de klosprothese →
Zie ook
Verwante onderwerpen
- Klosprothese — de intra-orale variant die een gehemeltedefect opvult.
- Prothetisch herstel na kanker — het bredere revalidatietraject.
- Mondkanker — een belangrijke oorzaak van aangezichtsdefecten.
- Implantaten — ook gebruikt om een epithese te verankeren.