Waarom voeding
Je gebit eet mee
Wat en vooral hoe váák je eet en drinkt, heeft directe invloed op je tanden. Elke keer dat je iets met suiker of zuur binnenkrijgt, daalt de zuurgraad in je mond en lossen er kort mineralen uit het glazuur op. Daarna heeft je speeksel tijd nodig om dat te herstellen. Hoe vaker die zuuraanvallen elkaar opvolgen, hoe minder hersteltijd er is — en hoe groter de kans op gaatjes en erosie.
De kernboodschap is daarom eenvoudig: het gaat niet alleen om hoeveel, maar vooral om hoe vaak.
De kernregel
Maximaal 7 eet- en drinkmomenten
Het Ivoren Kruis adviseert het aantal eet- en drinkmomenten te beperken tot maximaal zeven per dag: drie hoofdmaaltijden en maximaal vier tussendoortjes. Tussen de momenten door krijgt je speeksel de kans om de zuuraanval te neutraliseren en het glazuur te herstellen.
Eén koekje in één keer is minder schadelijk dan tien keer op een dag een slokje frisdrank. Bij voortdurend "grazen" en nippen blijft de mond de hele dag zuur — dan komt het glazuur niet toe aan herstel. Concentreer suiker en zuur op de maaltijden.
Twee soorten schade
Suiker en zuur doen elk iets anders
Suiker → gaatjes
via bacteriën
Bacteriën in tandplak zetten suikers om in zuur. Dat zuur tast plaatselijk het glazuur aan en veroorzaakt op den duur cariës (gaatjes). Vooral kleverige, lang in de mond blijvende suikers zijn ongunstig.
Zuur → erosie
rechtstreeks
Zure dranken en voeding (frisdrank, vruchtensap, sportdrank, citrus) lossen het glazuur rechtstreeks op, zonder tussenkomst van bacteriën. Dat heet erosie: het glazuur wordt dunner en gevoeliger.
Poets niet direct na iets zuurs. Het glazuur is dan tijdelijk zachter en je poetst het makkelijker weg. Spoel je mond met water of wacht ongeveer 30 minuten voordat je poetst.
Praktisch
Verstandige keuzes
Water als dorstlesser
Water en (ongezoete) thee zijn tandvriendelijk. Houd frisdrank, sap en sportdrank bij de maaltijd.
Tussendoortjes beperken
Kies bewust en niet te vaak. Neem een tussendoortje liever in één keer dan verspreid over het uur.
Niets meer na het poetsen
Eet of drink (behalve water) niet meer nadat je 's avonds hebt gepoetst. 's Nachts is er weinig speeksel om te herstellen.
Onderbouwing
Waar komt dit vandaan?
Het Advies Cariëspreventie van het Ivoren Kruis benoemt naast poetsen met fluoride het belang van voeding: beperk het aantal eet- en drinkmomenten en let op de frequentie van suiker en zuur. Bij ieder periodiek mondonderzoek wordt zo nodig ook het voedingsgedrag besproken.
Bij aanhoudende cariësactiviteit kan de tandarts of mondhygiënist gerichter voedingsadvies geven of naar een diëtist verwijzen. Meer over de richtlijnen →
Zie ook
Verwante onderwerpen
- Cariës — hoe suiker en bacteriën samen gaatjes veroorzaken.
- Tanderosie — glazuurverlies door zuur, en hoe je het beperkt.
- Fluoride — bescherming die de zuuraanvallen helpt weerstaan.