Opbouw
De lagen van een tand
Glazuur
De harde buitenlaag van de kroon, het deel boven het tandvlees. Het hardste materiaal in je lichaam. Op de wortel zit geen glazuur. Glazuur groeit niet terug als het weg is.
Tandbeen (dentine)
De laag onder het glazuur. Zachter en geler. Er lopen kleine kanaaltjes door naar de zenuw; daarom doet blootliggend tandbeen pijn bij koud.
Pulpa (de zenuw)
Het zachte binnenste met zenuwen en bloedvaten. Loopt via het wortelkanaal tot in de punt van de wortel.
Wortel en wortelcement
Het deel van de tand in het kaakbot. De wortel is niet bedekt met glazuur, maar met wortelcement: een dun, botachtig laagje. Komt de wortel bloot te liggen, dan is die gevoeliger en sneller aangetast.
Wortelvlies (parodontaal ligament)
Een dunne laag met duizenden kleine vezels tussen het wortelcement en het kaakbot. De vezels houden de tand vast en vangen de kauwdruk op, als een soort schokdemper.
Tandvlees en kaakbot
Het tandvlees sluit de tand af rond de tandhals. Het kaakbot houdt de wortels vast.
Uitleg
Wat er mis kan gaan, per laag
- Glazuur: gaatjes (cariës) en slijtage door zuur (erosie).
- Tandbeen: gevoelige tanden als het bloot komt te liggen.
- Pulpa: een ontstoken zenuw, soms gevolgd door een wortelkanaalbehandeling.
- Wortelpunt: een ontsteking bij de wortelpunt of een abces.
- Tandvlees en bot: tandvleesontsteking en parodontitis.
Gebit
Hoeveel tanden heb je?
Melkgebit: 20 tanden
Het eerste tandje komt meestal tussen 6 en 9 maanden. Tussen 2 en 2,5 jaar zijn ze er allemaal.
Blijvend gebit: 32 tanden
Snijtanden, hoektanden, kleine en grote kiezen, inclusief de 4 verstandskiezen. Niet bij iedereen komen alle verstandskiezen door of zijn ze aangelegd.
Ontbreken er tanden die nooit zijn aangelegd, dan heet dat hypodontie.
Hulp zoeken
Wanneer naar de tandarts?
Maak een afspraak als
- een tand gevoelig is bij koud, warm of zoet
- je een gaatje of verkleuring ziet
- je tandvlees bloedt
Bel direct je tandarts als
- je pijn hebt die blijft of je wakker houdt
- je wang of tandvlees dik wordt
Ben je benauwd of kun je niet meer slikken? Bel 112.
Buiten kantoortijd bel je de tandartsenspoeddienst; het nummer staat op het antwoordapparaat of de website van je eigen tandarts. Lees ook spoed: wat te doen.
Richtlijnen
Waar is deze informatie op gebaseerd?
Deze uitleg sluit aan bij de onderwerppagina’s op deze site. Het aantal melktanden en het moment van doorkomen volgen de informatie van het Ivoren Kruis.
Zie ook
Verwante onderwerpen
- Melktanden — doorkomen en wisselen.
- Gaatjes — hoe een gaatje ontstaat.
- Wortelkanaalbehandeling — als de zenuw ontstoken is.
- Verstandskiezen — de laatste kiezen.